منوی اصلی
لینک های برتر
خانه تاریخی بروجردی
مسجد و مدرسه آقابزرگ
نورگیر خانه تاریخی بروجردی
اتاق پنج دری خانه تاریخی طباطبایی

سفالگری

صنایع دستی » معرفی رشته ها

تعداد بازدید : 1299

تاریخ ثبت : پنج شنبه 30 بهمن 1393

ad

سفالگري هنرفرم دهي گل دراشكال متفاوت بااستفاده ازتركيب همزمان نيروي بازو به همراه ذوق وابتكاروخلاقيت هنري مي باشد.بي شك سفالگري قديمي ترين هنرصنعتي است كه بشراوليه آن رابراي رفع مايحتاج زندگي مادي وروحاني دردل طبيعت كشف وبه كارگرفته است.اولين نمونه هاي سفالي مربوط به هشت هزارسال قبل ازميلاداست كه بدون استفاده ازچرخ سفالگري ودركنارآتش وبدون كوره پخته مي شده است وبيشتربراي نگهداري موادغذائي به كارمي رفته است.ايران نيزدراين تاريخچه كهن سهم بسزائي دارد چراكه اولين چرخ سفالگري وكوره پخت سفال درمهدسفالگري جهان يعني درتپه سيلك كاشان يافت شده است.به نظرمي رسد اختراع چرخ سفالگري در3500ق.م ضمن تسريع درعمل سفالگري موجب بروز تحولات شگرفي دراين شاخه هنري مي گرددكه تابه امروز ادامه داشته است.سفالگري غالبا باگل رس قرمزبه صورت دستي،قالبي وچرخكاري انجام مي شودولي استفاده ازديگرگل ها چون گل سياه وگل سفيدنيزهمواره وجود داشته است.بكارگيري شيوه قالبي ودستي تاقبل ازابداع چرخ سفالگري براي ساخت انواع گوناگون بدنه ها وحتي ظروف مدور كارائي داشته ولي بعدازاختراع چرخ اين روشهابيشتربراي ساخت ظروفي به كارمي روندكه اشكال هندسي داشته وياامكان ساخت آن روي چرخ فراهم نمي باشد.ظروفي كه روي چرخ ساخته مي شوند متحدالمركزبوده وبه آساني به فرمي كه مدنظرباشدشكل مي گيرد.بدنه هاي سفالي اعم ازظروف دست سازيا چرخكاري شده پس ازساخت مقداري ازرطوبت خودراازدست مي دهندكه به اين حالت چرمينه مي گويند.بيشتر تزئيناتي كه روي سفالينه هاقبل ازلعابكاري انجام مي شوددراين مرحله مي باشدچون گل درحالتي است كه درعين نرم بودن چسبنده نيزنمي باشدوبه راحتي مي توان نقوش رابا ابزارهائي چون گل كن،سوزن و...اجرانمود.اين تزئينات شامل انواع مختلف شيوه حكاكي برجسته كاري،مشبك كاري،تراش و...است كه بدنه ساده رابه سطحي پرنقش ونگارمبدل مي سازد.بدنه هاپس ازخشك شدن كامل دردماي950 درجه دركوره پخته شده وبه اصطلاح بيسكويت  ميشوند.ظروف يكبارپخت پس ازنقاشي،رنگ آميزي ولعابكاري مجددا دركوره دردماي1000درجه پخته ميشوند تالعاب به بدنه بچسبد.نقاشي به دوصورت زيرلعابي ورولعابي مي باشد.دراصفهان بيشترنقش هاي گل ومرغ ونقش ماهي به صورت زيرلعابي وبانام نقاشي هفت رنگ كارمي شود.ازديگرنقاشي زيرلعابي مي توان به سفال آبي فيروزه اي شهرضا اشاره نمودكه درجهان شناخته شده است ونقوش خطي سياه رنگ رازيرلايه اي لعاب فيروزه اي نمايان مي سازد.ازديگرتوليدات متمايزشهراصفهان چرخكاري باگل سفيدرنگ مي باشدكه به دليل مشقتهائي كه درساخت آن وجود دارد خيلي محدودتوليد مي شود.ظروف بدنه سفيدبه ظروف سنگي نيزشهرت دارند ونمونه هائي ازآن درشهرستان نطنزساخته مي شودكه به شيوه نقاشي زيرلعابي به دوصورت خطي وبرجسته تزئين مي گردد.ازجمله ويژگي هائي كه درسطح كيفي ظروف سفالي اثرگذاراست مي توان به ظرافت نقش ونگار،ترك نداشتن لعاب بدنه، سبكي وعدم وجود دانه هاي آهكي دربدنه هاي رسي اشاره دارد.


نویسنده : روابط عمومی

منبع : اداره میراث فرهنگی کاشان

 

 

 

   

گفتگو با ریاست اداره
خدمات اینترنتی
نظرسنجی