منوی اصلی
لینک های برتر
خانه تاریخی بروجردی
مسجد و مدرسه آقابزرگ
نورگیر خانه تاریخی بروجردی
اتاق پنج دری خانه تاریخی طباطبایی

کاشی سازی

صنایع دستی » معرفی رشته ها

تعداد بازدید : 1221

تاریخ ثبت : پنج شنبه 30 بهمن 1393

ad

هنرساخت خشت هاي سفالي بالايه اي ازنقش ونگارهاي لعابي ورنگي،براي پوشاندن انواع سطوح دربنا راكاشي سازي مي گويند.كاشي سفالي است كه طول وعرض آن مختلف بوده ويك روي شيشه اي وصاف دارد وعلاوه بر نقش تزئيني به عنوان عايق رطوبت دربنا نيز به كار مي رودواژه كاشي ازنام شهر كاشان اقتباس شده كه ازاوايل دوران اسلامي به عنوان مركزصنعت سفال سازي وكاشي گري مشهوربوده است.كاشي قدمتي ديرينه داردوازجمله تحولات وپيشرفتهائي است كه بشردرزمينه آجرسازي بدست آورده است آغازكاربرد آجرهاي رنگي درساختمان هنوز مشخص نيست اما نمونه هائي كه در عيلام ازهزاره دوم پيش ازميلاد كشف گرديده جزئ اولين كشفياتي است كه دراين زمينه انجام شده است.ازجمله آثاري كه درفلات ايران بدين گونه كارمي شده مي توان به ساختمانهائي درشوش وتخت جمشيد اشاره نمود.كاشيكاري در دوره خلفاي عباسي وبعدازآن احيا مي شود به گونه اي كه بنا برنظرپروفسورپوپ (نخستين باركاشي هاي لعابي درسده دوازدهم ميلادي درگنبدمسجدجامع قزوين پديدآمده امابه محض اينكه اين روش آغاز گرديد به تندي وشتاب توسعه يافته ودرچندنسل تمام ساختمانها باكاشيكاري زيبا پوشانده شده) كاشي هاي ابتدائي بايك لعاب رنگي ساده بيشتربااشكال هندسي درزمينه آجري كارمي شدند.ولي با ادامه اين روند درپايان سده دوازدهم ميلادي كاشيهائي نقش دارپديدآمد.كاشي كاري بادوشيوه اساسي كاشي معرق وكاشي هفت رنگ اجرا مي گرددالبته كاشي زرين فام،كاشي معقلي و...ازديگرانواع اين رشته است كه كاربردكمتري دارد.كاشي معرق يكي از ابتدائي ترين ودرعين حال زيباترين شيوه هاي پوششي بنا مي باشددراين روش پس ازپخت خشت خام دركوره سطح كاشي با لعاب هاي رنگي چون،آبي،فيروزه اي،سبز،زردو...پوشانده شده ومجددا دركوره پخت مي شود.سپس طرح موردنظرراروي كاغذكشيده وپس ازچسباندن روي كاشي قسمتهاي اضافي باتيشه زدوده شده تاطرح موردنظرازدل كاشي بيرون آيد.درادامه تمامي قطعات تراشيده وسوهان كاري شده متناسب باطرح ورنگ آن دركنارهم جفت مي شوند به گونه اي كه بين آنها فضاي خالي كمتري باشد.قطعات خردشده براي بدست آمدن طرح كلي بالعكس روي زمين چيده مي شوند وازپشت وباكمك يك شبكه فلزي ودوغاب گچ به صورت يك تكه درمي آيد وبراي نصب درقسمت هاي مختلف بنا آماده مي گردد.به دليل مشقت هائي كه درساخت اين نوع كاشي وجود داشته دركناركاشي معرق،كاشي هفت رنگ نيز پديدارشده تابتوان درمدت زمان كمتروسريع تركل بنا راباكاشي ها پرازنقش ونگارپوشش داد.كاشي هفت رنگ متناسب بااندازه طرح،كاشي هاخام پخت كنارهم چيده شده وسپس طرح ازطريق چرمه وگردذغال روي آن منتقل مي شود.پس ازرنگ آميزي تمام سطح كاشي بارنگ،سطح رويه كاشي بالعاب سفيدي كه بعدازپخت شفاف مي كردد پوشانده مي شود.طرحهائي كه براي كاشي هفت رنگ به كار مي رود شامل طرح محرابي،گلداني،گل وبوته،اشكال هندسي وانواع نقش پرندگان وحيوانات مي باشد.امروزه ديده مي شود كه بجاي نقاشي ورنگ آميزي روي خشت خام ازسراميك هاي سفيد استفاده شده وطرح را با چاپ سيلك روي آن ايجاد مي كنند كه ازلحاظ تكنيكي نه تنها در رنگ ولعاب بلكه ازلحاظ كيفي نيز با كاشي سازي سنتي بسيارفاصله دارد.


نویسنده : روابط عمومی

منبع : اداره میراث فرهنگی کاشان

 

 

 

   

گفتگو با ریاست اداره
خدمات اینترنتی
نظرسنجی