منوی اصلی
لینک های برتر
خانه تاریخی بروجردی
مسجد و مدرسه آقابزرگ
نورگیر خانه تاریخی بروجردی
اتاق پنج دری خانه تاریخی طباطبایی

قلمزنی

صنایع دستی » معرفی رشته ها

تعداد بازدید : 1363

تاریخ ثبت : پنج شنبه 30 بهمن 1393

ad

نقش اندازي بر بدنه هاي فلزي ازجنس مس،برنج،طلا،نقره از طريق چكش وقلم هاي فولادي را به اصطلاح قلم زني مي گويند.قلم زني يك شيوه تزئيني است كه بشرگذشته آن راهمزمان با شناخت فلزاتي كه درطبيعت وجود داشته وكشف چگونگي كار باآنهاابداع كرده است.امروزه يكي ازرشته هاي هنرسنتي ايران است كه در رده هنرهاي صناعي ودرگروه فلزكاري قرار دارد.اين هنرباقدمتي هزارساله ازجمله هنرهائي است كه همچنان باتمام سبك وروشهاي خود دراصفهان اجرامي گردد.شيوه كارقلمزني بدين صورت است ابتداآن شيئ راكه مي خواهندروي آن قلم بزننددرا در اصطلاح قيرمي گذارندضخامت قيربايددرحدي باشد كه موقع قلم زدن ضمن اينكه فرم كلي كاررادرحين چكش زدن نگه مي دارد مانعي باشد براي جلوگيري از سوراخ شدن بدنه.پس ازقيرگرفتن طرح به صورت چرمه وگرد ذغال به بدنه منتقل وسپس با قلمي با همين نام نيم بر مي شود.دراجراي طرح هاي ذهني،طرح بدون چرمه ومستقيما بربدنه نيم بر مي شود.درادامه نقش با قلم هاي فولادي كه نوك آن حالت هاي مختلفي دارد نيم ور،پائين بري وپرداز مي شود،  قلم هائي چون گرسوم،يك تو،نيم ور،ناخني،بادامي،تخم گلي و....                                                        

   پس ازاتمام قلم زني قير به وسيله حرارت ازآن جداشده وقيرهاي اضافي پاك مي گردد.درنهايت سطح قلم زده شده راباروغن جلا آغشته كرده وسپس دوده مي زنند تا زمينه وفرورفتگي هاي كار به رنگ سياه درآيد.اين نوع قلم زني ساده ترين ودر عين حال رايج ترين شيوه اجرا مي باشد.در قلمزني برجسته يا جنده كاري قيرگيري طي دو مرحله انجام مي شود بدين صورت كه ابتدا روي كارقيراندود شده وباقلم هاي مخصوص جنده كاري قسمتهائي از طرح بيرون زده مي شود پس از قير گيري مجدد در پشت كارقسمت هاي برجسته مجددا قلم زني مي شود.يكي ازمشاغل وابسته به قلم زني سفيدگري است كه طي آن لايه اي ازقلع سطح قرمز مس ويا برنج را پوشش داده وسفيد مي كنند.ازسفيدكاري براي سفيدكردن بدنه هائي كه بدين صورت عرضه مي شوند استفاده مي كنندبدين ترتيب كه قبل از قلم زني ابتدا ظروف مورد نظر قلع اندود شده وسپس روي آن قلم زده مي شود.ظرافت طرح،يكنواختي همه سطوح بدنه واجراي درست طرح از جمله امتيازات يك اثرخوب وماندگار مي باشد.

 


نویسنده : روابط عمومی

منبع : اداره میراث فرهنگی کاشان

 

 

 

   

گفتگو با ریاست اداره
خدمات اینترنتی
نظرسنجی